gastr4 DSC_2866 DSC_8723 DSC_8735

My Hot Spots

Συνδέσου και φτιάξε τον δικό σου προσωπικό οδηγό!

thumb1

Προϊόντα εποχής της «εύφορης Λημνίας Γης», από τον αγρό, το περιβόλι, το αμπέλι, το μελίσσι και το κοπάδι του παραγωγού, κατευθείαν στην κουζίνα και στο πιάτο σας. Πατροπαράδοτες γεύσεις που συνδυάζουν αριστοτεχνικά τα ψάρια του Αιγαίου, τα κρεατικά από ζώα ελευθέρας βοσκής με τα μυρωδικά του τόπου. Πιάτα με ισχυρή τοπική ταυτότητα που διηγούνται με τον τρόπο τους την ιστορία του νησιού, μνήμες ξεριζωμού σε ένα μικρασιατικής καταγωγής ιμάμ μπαϊλντί κι ανάμνησης ενός υψηλού επισκέπτη στα Βενιζελικά φοντάν.

Οι λάτρεις του γαστρονομικού τουρισμού θα χαράξετε τη δική σας θεματική διαδρομή στα μαγειριά, τις ψαροταβέρνες και τα εστιατόρια του νησιού.

Στα τοπικά καταστήματα μπορείτε να προμηθευτείτε ντόπια προϊόντα για να πάρετε τις γεύσεις της Λήμνου μαζί σας. Όμως, αν βρεθείτε φιλοξενούμενοι σε σπίτι Λημνιών, θα αποκτήσετε αξέχαστες γαστρονομικές εμπειρίες καθώς οι νοικοκυρές, χρησιμοποιώντας το γάλα, το αλεύρι, το τυρί και το μέλι, φτιάχνουν με μαεστρία μοναδικές αλμυρές και γλυκές δημιουργίες, ακόμα και της στιγμής!

Για πρωινό

Κοπιάστε στη Λήμνο να ξεκινήσετε τη μέρα σας με μια φέτα μαυραγάνι όπου θα αλείψετε θυμαρίσιο μέλι, ζεστά φ’λαχτούδια με σαλαμούρα ξαρμυρισμένη, κατμέρια πασπαλισμένα με καλαθάκι κι αχνιστό τσορβά. Μπορεί οι ονομασίες να μην σας λένε τίποτα, οι γεύσεις όμως θα σας πουν πολλά.

Ολοένα και περισσότερα ξενοδοχεία και ξενώνες του νησιού αντιπροτείνουν για πρόγευμα, αντί για το «κλασικό» English και American breakfast, καλούδια της λημνιακής γης που ανέκαθεν οι ντόπιοι έβαζαν το πρωί στο τραπέζι τους. Στους φούρνους της Μύρινας και των χωριών θα βρείτε ψωμί και παξιμάδια για να τα συνδυάσετε με το φρέσκο τυρί και το πρόβειο γιαούρτι, σερβιρισμένο με θυμαρίσιο μέλι και φρούτα εποχής.

Ιδανικό ξεκίνημα για μια χειμωνιάτικη ημέρα είναι ο τσορβάς, πηχτή σούπα φτιαγμένη με φλωμάρια και τραχανά που έτρωγαν τους κρύους μήνες οι Λημνιοί για να ζεσταθούν και να πάρουν δυνάμεις πριν βγουν στους αγρούς. Δοκιμάστε τα κατμέρια ή φλαδοτές, τις λημνιώτικες τηγανίτες γεμιστές με τρίμματα τυριού. Λαχταριστές οι λαλαγίτες, από σφιχτό χυλό με αλεύρι και νερό που τηγανίζεται σε καυτό λάδι και σερβίρεται με μέλι, κανέλλα και σουσάμι. Ανάρπαστα γίνονται από τα παιδιά στο πρωινό τα φετούδια, τηγανιτές φέτες ψωμιού βουτηγμένες σε γάλα και αβγό.

Αν βρεθείτε φιλοξενούμενος σε κάποιο λημνιό σπίτι, θα έχετε την ευκαιρία να γευτείτε μερικές από τις πιο χαρακτηριστικές σπιτίσιες λιχουδιές. Κλίκια, δηλαδή μικρά τυρόψωμα σε σχήμα σαλίγκαρου που παλιά έφτιαχναν οι νοικοκυρές για τα παιδιά της οικογένειας, με τρίμματα από τυρί καλαθάκι και τα περισσεύματα από τη ζύμη του ψωμιού. Επίσης, το πατροπαράδοτο ψυρούκι, σούπα που φτιάχνεται πιτσιλώντας το αλεύρι με νερό και πλάθοντας με το χέρι κουμπάκια. Ανήμερα του Σαββάτου του Λαζάρου, πάλι, θα σας τρατάρουν τα λαζαρούδια, ψωμάκια φουρνιστά σε σχήμα μικρού παιδιού, παραγεμισμένα με «σ΄κοπαγίδες», ξερά σύκα.


Πίτες

Ξεχωριστό κεφάλαιο της γαστρονομίας του νησιού είναι οι πίτες, ιδανικές για πρόγευμα, ορεκτικό στο κυρίως γεύμα, ή κολατσιό όλες τις ώρες της ημέρας. Μη χάσετε τη μπουγάτσα, ζεστή - ζεστή από το φούρνο, με φρέσκο τυρί, πασπαλισμένη με ζάχαρη και κανέλα, τις τυρόπιτες και τις χορτόπιτες με τυρί καλαθάκι, τις ταχινόπιτες και σουσαμόπιτες στις περιόδους νηστείας. Ονομαστή η κολοκυθόπιτα, με κίτρινη κολοκύθα, σταφίδες, κανέλα και σπιτικό φύλλο, τυλιγμένη τσουρεκάκια δηλαδή σε χαρακτηριστικό σχήμα σαλίγκαρου.

Με το ίδιο φύλλο φτιάχνονται και τα «τυροπ’τούδια», τυροπιτάκια τηγανητά, γεμιστά με φρέσκο τυρί και τραγανό φύλλο, που θα γευτείτε στη στιγμή ζεστά κατευθείαν από το τηγάνι. Στο νησί τα λένε και φ’λαχτούδια ή μποχτσαδέλια, γιατί το τετράγωνο σχήμα τους θυμίζει τον μποχτσά δηλαδή την άσπρη μαντίλα που έδενε στο κεφάλι η Λημνιά αγρότισσα για να προστατεύεται από τον αέρα και τον ήλιο στο χωράφι.


Μεζέδες

Το λημνιό τσίπουρο και ούζο θέλει για συνοδεία και καλό μεζέ!

Θαλασσινά - μύδια αχνιστά, χταποδάκι ξιδάτο, φούσκες και καλόγνωμες από το βυθό της Λήμνου. Ξεχωριστός και δυσεύρετος μεζές οι πεταλίδες πλακί, αφού πρέπει να μαζευτούν μία - μία από τα βράχια της ακροθαλασσιάς και να καθαριστούν καλά πριν μπουν στην κατσαρόλα, να σβηστούν με κρασί, μαγειρεμένες με μαϊντανό και ντομάτα σύμφωνα με παλιά ψαράδικη συνταγή.

Τουρσιά – αγγουράκι, μελιτζανάκι, ελιές στο ξύδι και κρίταμο συλλεγμένο από τις ακτές της Λήμνου.

Αλίπαστα – σαρδέλα, κολιός, αντσούγα και λακέρδα παστά στο αλάτι με παραδοσιακή τέχνη και μεράκι από τις τοπικές βιοτεχνίες του νησιού.

Καβουρμάς – κομμένο ψαχνό χοιρινού βρασμένο στο λίπος του με αλάτι. Η επιλογή των κρεατοφάγων. Τρώγεται σκέτος, αλλά και σε ομελέτα με χωριάτικα αβγά, που αξίζει να δοκιμάσετε.

Τυριά-εξαιρετικός μεζές για το ρακί το καλαθάκι της Λήμνου παρέα με σκόρδο και χλωρά κουκιά, μοναδικό σε νοστιμιά το σαγανάκι από μελίχλωρο τυρί στο τηγάνι.

Τέλος, ο αύκος, η ντόπια φάβα, πεντανόστιμη και μυρωδάτη, τριμμένη σε μυλόπετρες, σερβίρεται με ελαιόλαδο και ψιλοκομμένο κρεμμύδι.   


Λαδερά και μαγειρευτά

Από τις πιο δυνατές «κατσαρόλες» του Αιγαίου, οι Λημνιές νοικοκυρές προσάρμοσαν τα λαδερά και μαγειρευτά πιάτα της κουζίνας τους στον κύκλο των εποχών, βασίστηκαν στα υλικά από το περιβόλι και τον αγρό, αφομοίωσαν αριστοτεχνικά στις συνταγές τους τις επιρροές από τους πρόσφυγες της Μικράς Ασίας και τους ξενιτεμένους Λημνιούς στην Αίγυπτο, δημιουργώντας πιάτα απλά αλλά μικρά αριστουργήματα γαστρονομίας με τις φασόλες, τα κουκιά ή τα κληματόφυλλα του αμπελιού. Γεύσεις αυθεντικές που μπορείτε να γευτείτε σήμερα στα εστιατόρια και μαγειριά της Λήμνου.

Δοκιμάστε ντολμαδάκια με τρυφερά αμπελόφυλλα μαζεμένα από τα ξακουστά λημνιά αμπέλια, γεμιστά με ρύζι και μυρωδικά. Οι ντόπιοι συνηθίζουν να τα συνοδεύουν με πρόβειο γιαούρτι, τρώγονται όμως το ίδιο ευχάριστα και σκέτα. Θα παραγγείλετε οπωσδήποτε έναν «ψευτοπετ’νό», δηλαδή μελιτζάνες λαδερές, μαγειρεμένες με ντομάτα που αντικαθιστούν τον «πετ’νό» (κόκορα) στο γνωστό τοπικό πιάτο και σερβίρονται με τις νόστιμες ντόπιες χυλοπίτες, τα φλωμάρια. Το καλοκαίρι γευτείτε τις μπάμιες και τις πράσινες φασόλες μαγειρεμένες στην κατσαρόλα με κρεμμύδια και φρέσκα ντομάτα, την άνοιξη τα φρέσκια κουκιά και το χειμώνα το κουνουπίδι γιαχνί.

Ξεχωρίζουν για τη νοστιμιά και για την τέχνη τους τα λημνιά μαγειρευτά με ντόπια λαχανικά, που η σκούφια τους κρατάει από τη μικρασιάτικη κουζίνα: μελιτζάνες ιμάμ μπαϊλντί, κολοκυθάκια τουρλού ή μπριάμ, γεμιστές ντομάτες και πιπεριές καθώς και κολοκυθολούλουδα γεμισμένα με ρύζι και μυρωδικά.


Ψάρια και Θαλασσινά

Σπουδαίος ψαρότοπος η Λήμνος και μάστορες στα δίχτυα τους οι ντόπιοι ψαράδες θα φέρουν στο πιάτο σας ολόφρεσκα ψάρια και θαλασσινά. Πριν το χάραμα, οι θάλασσες γύρω από τη Λήμνο γεμίζουν φωτισμένα καΐκια που μοιάζουν σαν αστέρια στον ουρανό. Τις μέρες με μπουνάτσα οι τράτες βγαίνουν αξημέρωτα από το βενετσιάνικο λιμάνι της Μύρινας, ανοίγονται στο Τηγάνι, κοντά στον Αι-Στράτη και ρίχνουν τα δίχτυα για αθερίνες, μαριδάκι, μπαρμπούνια, κουτσομούρες, συναγρίδες, πελαγίσιες τσιπούρες, ξιφίες, ροφούς, ό,τι βγάλει η ψαριά της ημέρας.

Η ίδια διαδικασία επαναλαμβάνεται από τους ψαράδες στο Μούδρο και στους άλλους ψαρότοπους του νησιού, συντροφιά με τους γλάρους και τα δελφίνια.

Αν βρεθείτε νωρίς το πρωί στο λιμανάκι της Μύρινας, ζυγώστε τις τράτες που έχουν μόλις γυρίσει από τα ανοιχτά με την ολόφρεσκη ψαριά.

Ψάρια και θαλασσινά που, από τα δίχτυα και το ζύγι του ψαρά, γρήγορα θα πάρουν το δρόμο για τις ψαροταβέρνες της Λήμνου. Κι από εκεί, για το πιάτο σας, μαγειρεμένα με πολλούς και διαφορετικούς τρόπους και παλιές ψαράδικες συνταγές στο τηγάνι, στην κατσαρόλα, στο φούρνο ή στη σχάρα.

Τα μικρότερα ψάρια, όπως γαύρος, σαρδέλα, αθερίνα, υπάρχουν σε αφθονία και το καλοκαίρι και σερβίρονται κυρίως τηγανητά, αλλά και μαγειρεμένα πλακί, με ντομάτα και κρεμμύδια στο φούρνο. Τα μεγαλύτερα ψάρια ψήνονται στη σχάρα και σερβίρονται με ωμό ελαιόλαδο, λεμόνι και μαϊντανό.

Δοκιμάστε τις σούπες που μυρίζουν θάλασσα, την κλασική λημνιά ψαρόσουπα με ρύζι αβγολέμονο, ιδίως με τη νοστιμιά που δίνει ο κέφαλος και ο ροφός αλλά και τη μικρασιατικής επιρροής ψαρόσουπα με τραχανά. Αναζητήστε οπωσδήποτε το θαλασσινό πιλάφι με μύδια ή γαρίδες, τη σαρδέλα ψητή με λαδολέμονο, τα καλαμαράκια γεμιστά με ρύζι, αμύγδαλα, σταφίδες και μαγειρεμένα στην κατσαρόλα, τις σουπιές κοκκινιστές, τον αστακό ή την καβούρα στην κατσαρόλα με χόρτα του βουνού ή σπανάκι, τον μπακαλιάρο ή το φαγκρί στο φούρνο με πατάτες, το χταπόδι στιφάδο.

Τα λημνιά ψάρια συνοδεύονται άψογα με το εξαιρετικό λευκό μοσχάτο κρασί. Με το φρουτώδες του άρωμα σε λουλουδιαστό φόντο, ταιριάζει εξαιρετικά με τα λιθρίνια, τις συναγρίδες, τους σαργούς, τα χταπόδια, τους αστακούς που ψαρεύονται στο νησί καθώς και με τα εκλεκτά μύδια καλλιέργειας από τη Νέα Κούταλη.


Κρέας και Κυνήγι

Ο «πετ’νός με τα φλωμάρια», δηλαδή κόκορας αλανιάρης μαγειρεμένος κοκκινιστός μαζί με τις ντόπιες χυλοπίτες, είναι λόγος σοβαρός να κάνετε το μακρύ ταξίδι με το πλοίο ή να πάρετε το αεροπλάνο για τη Λήμνο, αν αγαπάτε τον γαστρονομικό τουρισμό!

Κοκόρια και κοτόπουλα ακόμα και σήμερα ελευθέρας βοσκής καθώς οι αλεπούδες απουσιάζουν από το νησί, αρνιά και κατσίκια με το κρέας τους νοστιμισμένο από την αρμύρα της θάλασσας και τα μυρωδικά της λημνιακής γης, ήταν ανέκαθεν η πρώτη ύλη της κρεατοφαγικής κουζίνας του νησιού, μαζί με τον χοίρο που έθρεφαν οι παλιοί νοικοκύρηδες στη μάντρα τους για σφαχτό την επομένη των Χριστουγέννων.

Το μοσχαρίσιο κρέας παλαιότερα σπάνιζε στο νησί καθώς οι Λημνιοί χρησιμοποιούσαν τα βόδια στους αγρούς για το όργωμα των σιτηρών. Στο παρελθόν, άλλωστε, τα κρεατικά δεν έμπαιναν καθημερινά στο τραπέζι της οικογένειας αλλά ήταν ξεχωριστά πιάτα για τις γιορτές και τις σημαντικές στιγμές, όπως ο νόστος ενός ξενιτεμένου ναυτικού.

Με το πέρασμα του χρόνου, η λημνιά κουζίνα απέκτησε μεγαλύτερη ποικιλία αλλά οι πατροπαράδοτες νοστιμιές δεν έσβησαν ούτε έχασαν την αξία τους. Στα εστιατόρια και τα μαγειριά της Λήμνου θα γευτείτε σήμερα τα κρεατικά, μαγειρεμένα με τρόπο παραδοσιακό, παρέα με τα φρέσκα ζαρζαβατικά εποχής, τα εκλεκτά ζυμαρικά και τυριά ντόπιας παραγωγής.

Κλασικό κυριακάτικο φαγητό στα σπίτια των Λημνιών που πρέπει οπωσδήποτε να δοκιμάσετε είναι το αρνί ή κατσικάκι στο φούρνο με πατάτες. Θεσπέσιο για το άρωμά του το κατσικάκι λαδορίγανη, σβησμένο με λεμόνι, να σιγοβράζει στην κατσαρόλα με τη ρίγανη.

Αν θέλετε να κάνετε πικ νικ, αφήστε τα κεφτεδάκια κι ακολουθήστε τη λημνιώτικη πρόταση για εκδρομικό γεύμα, κρύες αλλά γευστικότατες φέτες από αρνίσιο μπούτι ψημένο στη λαδόκολλα με τους χυμούς του. Ανοιξιάτικο πιάτο που δεν πρέπει να χάσετε αν βρεθείτε τέτοια εποχή στο νησί είναι το αρνάκι φρικασέ, με το κρέας να βράζει και να παίρνει μοναδική γεύση από τα αρωματικά αγριόχορτα και τις καυκαλίθρες.

Το νου σας, το Πάσχα, για το κασπακ’νό, από τα επικά σε νοστιμιά πιάτα του νησιού μαζί με τον πετεινό με τα φλωμάρια. Πρόκειται για το γεύμα της Λαμπρής των κατοίκων του Κάσπακα, αρνί ή κατσίκι στο φούρνο με ρύζι κι ένα κεφαλάκι τυρί φρέσκο λιωμένο από πάνω, αληθινό ποίημα! Στη Λήμνο, η πατροπαράδοτη συνταγή για το πασχαλινό φαγητό δεν είναι οβελίας στη σούβλα αλλά αρνί ή κατσίκι γεμιστό με ψιλοκομμένη συκωταριά, τυρί φρέσκο, ρύζι και μυρωδικά, ψημένο στο φούρνο.

Αν βρεθείτε στο νησί την περίοδο των Χριστουγέννων, ξεχάστε τη γεμιστή γαλοπούλα κι αναζητήστε το παραδοσιακό πιάτο που μαγειρεύεται τέτοια εποχή στα περισσότερα σπίτια του νησιού, το χοιρινό σελινάτο, δηλαδή ντόπιο χοιρινό με σέλινα αβγολέμονο.

Η Λήμνος αποτελεί παράδεισο για τους κυνηγούς, καθώς τα τελευταία χρόνια ο πληθυσμός ειδικότερα των αγριοκούνελων έχει αυξηθεί σημαντικά. Ξεχωριστό πιάτο το αγριοκούνελο στιφάδο, μαγειρεμένο με κρεμμυδάκια αλλά και κοκκινιστό με διάφορα μπαχαρικά, καθώς και στο φούρνο ή τηγανητό. Συνοδεύεται με πατάτες τηγανιτές, ρύζι ή φλωμάρια. Την εποχή που επιτρέπεται το κυνήγι τους, μπορεί να δοκιμάσετε και τις μπεκάτσες κοκκινιστές ή λεμονάτες.


Γλυκά

Φοντάν που ενθουσίασαν τον Βενιζέλο, σιροπιαστά του ταψιού ή γλυκά του κουταλιού, οι γλυκατζήδες δεν θα ξέρετε τι να πρωτοδιαλέξετε ανάμεσα στα τεράστια σε ποικιλία παραδοσιακά γλυκίσματα της Λήμνου.

Δοκιμάστε τους σαμσάδες, γλυκά της Πρωτοχρονιάς, που σήμερα θα βρείτε στα ζαχαροπλαστεία του νησιού όλο το χρόνο. Είναι φύλλα ζύμης τυλιγμένα στο σουσάμι ή σε κοπανισμένο αμύγδαλο και ζεματισμένα με μέλι.

Παραδοσιακά για κέρασμα ήταν ανέκαθεν τα γλυκά του κουταλιού που φτιάχνονται από όλα τα φρούτα εποχής του νησιού, με πρώτα στη σειρά το βύσσινο, το κυδώνι, το σταφύλι και τον ορνό (άγριο σύκο). Σήμερα υπάρχουν μικρές βιοτεχνίες, που παρασκευάζουν εξαιρετικά γλυκά του κουταλιού.

Αναζητήστε τα βενιζελικά, φοντάν με αμύγδαλο και άσπρο γλάσο βανίλιας αφιερωμένα στον Ελευθέριο Βενιζέλο και γευτείτε τα λημνιά αμυγδαλωτά, γλυκά φόρμας με βάση το αμύγδαλο που, κατά τα τοπικά έθιμα, κερνούσαν στους αρραβώνες και στους γάμους.

Το νου σας για τα εποχιακά γλυκά, φοινίκια τα Χριστούγεννα, η λημνιά εκδοχή του μελομακάρονου και γαλατόπιτα, γλύκισμα ταψιού χωρίς σιρόπι που παραδοσιακά έφτιαχναν στο νησί τις Απόκριες και αργότερα, ιδίως τη «Γαλατοπέφτ» ημέρα της Αναλήψεως.

Ακαταμάχητα και τα σιροπιαστά γλυκά του νησιού, γαλακτομπούρεκο με αμύγδαλα, χαλβάς του φούρνου, μπακλαβάς κομμένος σε σχέδιο τριαντάφυλλου, σαραγλί με τριμμένη καρυδόψιχα, φλογέρες με αμυγδαλόψιχα και κανελογαρίφαλα.

Pin It